Japonya, Birleşmiş Milletler (BM) çerçevesinde yürütülen uluslararası koruma ve iltica süreçlerini 1951 tarihli Birleşmiş Milletler Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi ve 1967 Protokolü hükümleri çerçevesinde yürütmektedir; ülke, Avrupa Birliği ve Schengen alanına dâhil olmadığından Dublin Prosedürleri bu ülkede geçerli değildir. Ülkedeki iltica süreçleri, başvuru şartları ve tüm detaylar aşağıda sırasıyla yer almaktadır.
➤ İltica başvuru kabul oranları ve Türklere yaklaşım nasıldır?
Japonya'da mülteci kabul oranları, dünyadaki en düşük oranlardan biri olarak bilinmektedir; başvurular son derece katı ve kısıtlayıcı bir değerlendirme sürecinden geçer. Türk vatandaşlarının yaptığı başvurular da dahil olmak üzere yabancı ülke vatandaşlarının başvuruları çok düşük oranlarda onaylanmakta olup, dosyaların kabul edilmesi için son derece güçlü ve somut kanıtlar aranmaktadır.
➤ İltica başvurusunu nerede yapmam uygun olur?
Başvuru, Japonya'ya varış anında havaalanlarındaki veya limanlardaki sınır göçmenlik memurlarına doğrudan iletilebilir. Ülke içerisinde yasal vizeyle veya düzensiz yollarla bulunuluyorsa, doğrudan Göçmenlik Bürosu'nun (Immigration Services Agency) ilgili bölge şubelerine bizzat gidilerek iltica talebinde bulunulur.
➤ İltica etmek istediğimi bildirdiğimde ilk nerede kalacağım ve ilk temas ne kadar sürüyor?
Başvuru yapıldıktan sonra ilk temas aşamasında kayıt, parmak izi alma, kimlik tespiti ve detaylı mülakatlar gerçekleştirilir. Bu süreçte başvuru sahipleri, değerlendirme süresince geçici olarak göçmenlik merkezlerinde kalabilir veya belirli şartlar altında dışarıda ikamet etmelerine izin verilen geçici serbestlik statüsünden yararlanabilirler; ilk inceleme süreci aylar sürebilir.
➤ Avukat ve tercüman hakkım var mı?
Süreç boyunca resmi mülakatlarda anladığınız dilde tercüman desteği sağlanması esastır. Yasal süreçler için avukat tutma hakkınız bulunmaktadır, ancak devlet tarafından otomatik ve ücretsiz olarak avukat atanması Avrupa'daki gibi yaygın olmadığından, hukuki destek genellikle sivil toplum kuruluşları veya bireysel imkanlarla temin edilir.
➤ Kampa mı alıyorlar, yoksa otel veya ev mi veriyorlar?
Başvuru sahipleri için otel veya devlet tarafından doğrudan ev imkânı sağlanmaz; sürecin belirli aşamalarında şartlara göre Göçmenlik Bürosu'nun kontrolündeki idari gözaltı merkezlerinde tutulabilirler veya kendi imkânlarıyla ev kiralayarak dışarıda yaşama izni alabilirler.
➤ Sağlık sisteminden, günlük harçlıktan ve eğitim hakkından faydalanabilir miyim?
İltica süreci devam eden kişilere doğrudan kapsamlı sosyal yardımlar veya düzenli nakdi harçlık verilmez. Acil sağlık durumlarında tıbbi hizmetlere erişim sağlanabilir, ancak genel sağlık sigortası hakları ve sosyal destekler oldukça kısıtlıdır; çocukların eğitim durumu ise yerel belediyelerin ve okulların inisiyatifine göre değerlendirilir.
➤ Çalışma hakkı veriyorlar mı?
Japonya'da iltica başvurusu yapıldıktan sonraki ilk dönemde çalışma hakkı bulunmamaktadır. Ancak başvurunun belirli bir süreyi (genellikle 6 ayı) aşması durumunda, geçici olarak sınırlı çalışma izni (Designated Activities statüsü altında) verilmesi için başvuru hakkı tanınabilir, fakat bu izin her dosyada otomatik olarak çıkmaz.
➤ Aile birleşimi hakkı, süresiz oturum ve vatandaşlık veriyorlar mı?
Japonya'da mülteci statüsü veya resmi koruma elde etmek son derece nadir olduğu için bu haklar ancak statü alan kişilere çok sıkı koşullarla tanınır. Uzun yıllar yasal ikamet, kusursuz entegrasyon ve Japon kültürü/diline hâkimiyet sonrasında kalıcı oturum ve vatandaşlık başvuru yolu teorik olarak açık olsa da uygulamada oldukça zordur.
0 Yorumlar