12 Eylül 1963 tarihinde Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında Ankara Antlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşma, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık ilişkisini kuran temel anlaşmadır. Bu nedenle “Ankara Antlaşması’nın ana sözleşmesi” veya “Ankara Antlaşması’nın ilk anlaşması” olarak da ifade edilmektedir.
Daha sonra, Ankara Antlaşması’nda öngörülen geçiş döneminin uygulanmasına ilişkin ayrıntıları düzenlemek amacıyla Katma Protokol hazırlanmıştır. Katma Protokol 23 Kasım 1970 tarihinde imzalanmış ve 1 Ocak 1973 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Katma Protokol özellikle Türkiye ile AET ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, yerleşme hakkı, hizmetlerin serbest dolaşımı ve iş gücünün serbest dolaşımı bakımından önemli hükümler içermektedir.
Bunun ardından, 19 Eylül 1980 tarihinde AET-Türkiye Ortaklık Konseyi tarafından 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı kabul edilmiştir. Kamuoyunda zaman zaman “1980 Protokolü” olarak ifade edilse de, hukuki açıdan bunun “1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı” olarak adlandırılması daha doğrudur.
1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı özellikle Türk işçilerinin Avrupa Ekonomik Topluluğu üyesi ülkelerin iş gücü piyasalarına erişimi bakımından önemli düzenlemeler getirmiştir. Kararın 6, 7 ve 8. maddeleri, belirli şartları taşıyan Türk işçileri ve bazı durumlarda aile üyeleri açısından çalışma ve iş gücü piyasasına erişim konusunda önemli haklar düzenlemektedir.
Özellikle 6. madde, belirli bir süre yasal olarak çalışmış Türk işçilerinin aynı işveren yanında, aynı meslekte veya daha geniş şekilde iş piyasasında çalışma haklarının aşamalı olarak gelişmesini düzenlemektedir. 7. madde ise belirli şartları sağlayan Türk işçilerinin aile üyelerinin çalışma piyasasına erişimiyle ilgili hükümler içermektedir. 8. madde de iş gücü piyasasına ilişkin bazı özel durumları düzenlemektedir.
Bu nedenle Ankara Antlaşması, Katma Protokol ve 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı birlikte değerlendirildiğinde, Türk vatandaşlarının Avrupa ülkelerindeki ekonomik faaliyetleri, çalışma hayatı ve belirli şartlar altında iş gücü piyasasına erişimi bakımından önemli bir hukuki çerçeve ortaya çıkmıştır.
Ankara Antlaşması ve 1980 tarihli 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'nın PDF belgelerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilir ve indirebilirsiniz.
0 Yorumlar