Balkanlar’ın stratejik ve merkezi konumunda yer alan, düşük vergi oranları (genel olarak %10 kurumlar vergisi), elverişli maliyetleri ve yabancı yatırımcılara yerel vatandaşlarla eşit haklar tanıyan yapısıyla dikkat çeken Kuzey Makedonya’da kendi işini kurmak, ticari faaliyet yürütmek veya şirket ortaklığı yoluyla yasal ikamet elde etmek isteyen girişimciler için süreç; Merkezi Kayıt Kurumu (Central Registry of the Republic of North Macedonia) ve İçişleri Bakanlığı denetiminde yürütülür. Kuzey Makedonya, yabancı girişimcilere şirket kuruluşu üzerinden pratik oturum alternatifleri sunmaktadır.

Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?

➤ Şirket Kurucusu / İş Amaçlı Oturma İzni (Business Residence Permit): Kuzey Makedonya’da tescilli bir şirket (en yaygın türleri Limited Şirket olan DOO veya tek ortaklı DOOEL) kurarak ya da mevcut bir şirkete ortak/müdür olarak dahil olup ticari faaliyet yürütecek kişilerin başvurduğu temel ikamet modelidir. 

➤ Şube veya Temsilcilik Açma Yoluyla İkamet: Yurt dışında halihazırda faaliyette olan bir şirketin Kuzey Makedonya’da şube açması ve bu şubenin yasal yöneticiliğini üstlenecek kişilerin ikamet hakkı elde etmesini sağlayan alternatif modeldir.

Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?

Hayır. Türk vatandaşlarının iş kurma, şirket tescili veya ticari oturum izni süreçlerinde avantaj sağlayan özel bir imtiyaz veya hızlandırılmış muafiyet bulunmamaktadır; tüm süreçler standart "üçüncü ülke vatandaşı" prosedürlerine ve Kuzey Makedonya ticaret/yabancılar kanunlarına tabidir.

Yaş şartı var mı?

Evet. Başvuru sahibinin yasal olarak reşit olması, yani en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Dil şartı var mı?

Şirket tescil aşamalarında ve resmi başvurularda belgelerin Makedoncaya yeminli tercümesi gerekir; tescil sürecinde zorunlu bir dil sınavı aranmaz. Ancak ticari operasyonların, resmi kurum yazışmalarının ve vergi beyannamelerinin yürütülmesi için yerel mevzuata hâkim mali müşavir ve danışmanlarla çalışılması esastır.

İş Fikrinin Yenilikçi İş Olma Şartı Var mı?

Geleneksel limited şirket (DOO / DOOEL) kuruluşlarında mutlak bir "yüksek teknoloji/startup" şartı aranmaz; ticaret siciline uygun her türlü yasal ticari faaliyet (ithalat-ihracat, ticaret, hizmet, yazılım, danışmanlık vb.) serbestçe kurulabilmektedir.

Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?

Standart şirket kuruluşlarında doğrudan zorunlu bir akademik diploma aranmaz; ancak regüle edilmiş özel meslek kollarında veya teknik hizmet alanlarında mesleki yeterlilik belgelerinin sunulması gerekebilir.

İşletme Deneyiminizi Nasıl İspat Edebilirsiniz?

Kuzey Makedonya makamları ticari, yönetsel ve profesyonel geçmişinizi şu resmi belgelerle kanıtlamanızı bekler: 

➤ Geçmiş Şirket Evrakları ve Ticaret Sicil Belgeleri: Daha önceki ortaklıklarınızı, şirket sahipliğinizi veya kurucu rollerinizi gösteren apostilli evraklar. 

➤ Vergi Levhaları ve Mali Tablolar: Şirketin geçmişteki ticari faaliyetlerini, operasyonel hacmini ve mali durumunu kanıtlayan belgeler. 

➤ İşçi, Yönetici veya Uzman Olarak Geçirilen Süreler (Çalışma Geçmişi): Şirket sahibi olunmasa dahi, başvuru yapılan sektörde veya başka bir işletmede maaşlı çalışan, departman yöneticisi ya da uzman olarak geçirilen süreler; resmi iş sözleşmeleri ve çalışma belgeleri ile kanıtlanabilir. 

➤ Referans Mektupları ve İş Deneyimi Yazıları: Profesyonel geçmişinizi ve yöneticilik rollerinizi detaylandıran resmi belgeler.

Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?

Evet. Kuzey Makedonya'da en yaygın şirket türü olan Limited Şirket (DOO / DOOEL) kuruluşunda yasal asgari sermaye sınırı 5.000 Euro olarak belirlenmiştir. Bu sermaye tutarı şirket kasasında kalır ve tescil sonrasında ticari harcamalarda kullanılabilir.

İş Planı Şartı Var mı?

Evet. Şirket kuruluşu sonrasında oturum izni başvurularında, ticari faaliyetin gerçekçiliğini, pazar analizini ve ekonomik projeksiyonları içeren ayrıntılı bir iş planı (Business Plan) sunulması gerekebilir.

Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?

Ticari faaliyetin gerçekçiliğini, aktifliğini ve vergi uyumunu desteklemek amacıyla potansiyel müşteri niyet mektupları, tedarikçi bağlantıları veya ticari referanslar başvuru dosyasını güçlendirir.

Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?

Evet. Kuzey Makedonya’da faaliyette olan mevcut bir şirkete ortak olmak veya şirketi devralmak mümkündür; bu işlemler Merkezi Kayıt Kurumu nezdinde yasal hisse devir sözleşmeleriyle gerçekleştirilir.

İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?

Hayır. Kurduğunuz şirket ve bu şirket üzerinden elde ettiğiniz iş amaçlı oturum izni yalnızca kendi ticari işletmenizi yönetmenize izin verir; Kuzey Makedonya'da haricen başka bir işverenin yanında maaşlı olarak çalışılamaz.

Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?

Şirket tescili tamamlandıktan sonra İçişleri Bakanlığı Yabancılar Şubesi nezdinde yapılan başvurularla ilk etapta genellikle 1 yıllık geçici oturum izni düzenlenir.

Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?

Evet. Ana başvuru sahibi, yasal oturum iznine sahip olduğunda ve uygun konut/geçim koşullarını sağladığında eşini ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir.

Aile Birleşimi Hakkı Var mı?

Evet. Kuzey Makedonya'da yasal oturum izni elde eden girişimciler, aile bireylerinin de aile birleşimi haklarından yararlanarak ülkeye yerleşmesini sağlayabilir.

Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?

Doğrudan ilk aşamada verilmez; ancak Kuzey Makedonya'da yasal ve kesintisiz olarak geçici oturum izinleriyle en az 3 ila 5 yıl (uygulamada kesintisiz yenilenen periyotlarla) ikamet eden, vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren girişimciler daimi oturum iznine başvuru hakkı kazanır.

Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?

Evet. Kuzey Makedonya'da yasal olarak kesintisiz ikamet sürelerinin tamamlanması, yasal uyum koşullarının karşılanması ve ilgili makamların öngördüğü dil/entegrasyon şartlarının sağlanması koşuluyla Kuzey Makedonya vatandaşlığına başvuru hakkı gündeme gelebilir.