Orta Asya’nın en büyük ekonomisi olan, zengin doğal kaynakları, gelişen ticari altyapısı, stratejik konumu ve yabancı yatırımcılara sunduğu vergi teşvikleriyle dikkat çeken Kazakistan’da kendi işini kurmak, ticari faaliyet yürütmek veya şirket ortaklığı yoluyla yasal oturum elde etmek isteyen girişimciler için süreç; Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı, Devlet Gelirleri Komitesi ve İçişleri Bakanlığı Göçmenlik Servisi denetiminde yürütülür. Kazakistan, yabancı girişimcilere şirket kuruluşu, iş insanı vizeleri ve yatırımcı kategorileri üzerinden esnek ikamet imkânları sunmaktadır.

Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?

➤ İş İnsanı Vizesi ve Oturumu (C5 Vize Kategorisi): Kazakistan’da tescilli bir ticari işletme kuran, şirket sahibi olan veya ticari faaliyet yürütecek yabancı girişimcilere verilen temel iş ve yatırım ikamet modelidir.

➤ Yatırımcı Vizesi (C6 Vize Kategorisi): Kazakistan ekonomisine ve öncelikli sektörlere yüksek tutarlı doğrudan sermaye yatırımı yapan büyük ölçekli uluslararası yatırımcılara sağlanan uzun süreli özel ikamet statüsüdür.

Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?

Hayır. Türk vatandaşlarının iş kurma, şirket tescili veya ticari oturum izni süreçlerinde avantaj sağlayan özel bir imtiyaz veya hızlandırılmış muafiyet bulunmamaktadır; tüm süreçler standart "üçüncü ülke vatandaşı" prosedürlerine ve Kazakistan göçmenlik kanunlarına tabidir.

Yaş şartı var mı?

Evet. Başvuru sahibinin yasal olarak reşit olması, yani en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Dil şartı var mı?

Şirket tescil aşamalarında ve resmi başvurularda belgelerin Kazakça veya Rusça dillerine yeminli tercümesi gerekir; tescil sürecinde zorunlu bir dil sınavı aranmaz. Ancak ticari operasyonların, resmi kurum yazışmalarının ve vergi beyannamelerinin yürütülmesi için yerel mevzuata hâkim muhasebeci ve danışmanlarla çalışılması esastır.

İş Fikrinin Yenilikçi İş Olma Şartı Var mı?

Geleneksel limited şirket (TOO - Limited Liability Partnership) kuruluşlarında mutlak bir "yüksek teknoloji/startup" şartı aranmaz. Ticaret siciline uygun her türlü yasal ticari faaliyet (ithalat-ihracat, ticaret, hizmet, lojistik vb.) serbestçe kurulabilmektedir; ancak Astana Hub gibi teknoloji parklarında kurulan inovatif projeler ek vergi ve gümrük avantajlarından yararlanabilir.

Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?

Standart şirket kuruluşlarında doğrudan zorunlu bir akademik diploma aranmaz; ancak yönetici veya uzman pozisyonlarında alınacak çalışma/oturum izinleri ile C5 vize onay süreçlerinde başvuru sahibinin mesleki yeterliliğini kanıtlayan belgelerin sunulması gerekebilir.

İşletme Deneyiminizi Nasıl İspat Edebilirsiniz?

Kazakistan makamları ticari, yönetsel ve profesyonel geçmişinizi şu resmi belgelerle kanıtlamanızı bekler:

➤ Geçmiş Şirket Evrakları ve Ticaret Sicil Belgeleri: Daha önceki ortaklıklarınızı, şirket sahipliğinizi veya kurucu rollerinizi gösteren apostilli evraklar.

➤ Vergi Levhaları ve Mali Tablolar: Şirketin geçmişteki ticari faaliyetlerini, operasyonel hacmini ve mali durumunu kanıtlayan belgeler.

➤ İşçi, Yönetici veya Uzman Olarak Geçirilen Süreler (Çalışma Geçmişi): Şirket sahibi olunmasa dahi, başvuru yapılan sektörde veya başka bir işletmede maaşlı çalışan, departman yöneticisi ya da uzman olarak geçirilen süreler; resmi iş sözleşmeleri ve çalışma belgeleri ile kanıtlanabilir.

➤ Referans Mektupları ve İş Deneyimi Yazıları: Profesyonel geçmişinizi ve yöneticilik rollerinizi detaylandıran resmi belgler.

Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?

Evet. Kazakistan'da Limited Şirket (TOO) kuruluşunda yasal asgari sermaye sınırı oldukça düşüktür (küçük ölçekli işletmeler için sembolik tutarlarda kurulabilir). Ancak iş insanı vizesi (C5) ve oturum süreçlerinin sorunsuz ilerleyebilmesi için şirketin aktif ticari faaliyet yürüttüğünü ve mali yeterliliğini kanıtlaması beklenir.

İş Planı Şartı Var mı?

Evet. Özellikle C5 iş insanı vizesi ve göçmenlik makamları nezdindeki uzun süreli ikamet başvurularında, şirketin ticari hedeflerini, faaliyet alanını ve ekonomik katkısını içeren ayrıntılı bir iş planı (Business Plan) sunulması gerekebilir.

Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?

Ticari faaliyetin gerçekçiliğini, banka hesabı açılış süreçlerini ve göçmenlik onaylarını desteklemek amacıyla potansiyel müşteri niyet mektupları, tedarikçi bağlantıları veya ticari referanslar başvuru dosyasını güçlendirir.

Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?

Evet. Kazakistan’da faaliyette olan mevcut bir şirkete ortak olmak veya hisse devri yoluyla şirketi devralmak mümkündür; bu işlemler Adalet Bakanlığı sicili nezdinde yasal sözleşmelerle gerçekleştirilir.

İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?

Hayır. Kurduğunuz şirket veya C5 iş insanı vizesi üzerinden elde ettiğiniz oturum statüsü yalnızca kendi tescilli işletmenizi yönetmenize ve geliştirmenize izin verir; Kazakistan'da haricen başka bir işverenin yanında maaşlı olarak çalışılamaz.

Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?

Konsolosluklar aracılığıyla temin edilen C5 iş insanı vizesi ve ülkeye giriş sonrası yapılan göçmenlik kayıtlarıyla ilk etapta genellikle 1 yıla kadar (veya projeye bağlı olarak dönemsel) geçici oturum ve vize imkânı sağlanır.

Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?

Evet. Ana başvuru sahibi, yasal oturum iznine sahip olduğunda ve uygun konut/geçim koşullarını sağladığında eşini ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir.

Aile Birleşimi Hakkı Var mı?

Evet. Kazakistan'da yasal oturum izni elde eden girişimciler, aile bireylerinin de aile birleşimi haklarından yararlanarak ülkeye yerleşmesini sağlayabilir.

Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?

Doğrudan ilk aşamada verilmez; ancak Kazakistan'da yasal ve kesintisiz olarak geçici oturum izinleriyle belirli bir süre ikamet eden, vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren girişimciler daimi oturum iznine başvuru hakkı kazanır.

Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?

Kazakistan vatandaşlığına geçiş süreci oldukça katı kurallara (uzun yıllar kesintisiz yasal ikamet zorunluluğu, Kazak dili ve kültürüne hâkimiyet şartı, çift vatandaşlık kısıtlaması) bağlıdır; standart ticari vizeler veya geçici oturum izinleri doğrudan otomatik vatandaşlık hakkı vermez.