Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda ekonomik çeşitliliği artıran ve yabancı yatırımcılara kapılarını aralayan Suudi Arabistan’da kendi işini kurmak, yenilikçi bir start-up hayata geçirmek veya ticari faaliyet yürütmek isteyen üçüncü ülke vatandaşları (Türk vatandaşları dahil) için süreç, Yatırım Bakanlığı (MISA - Ministry of Investment) ve Premium İkamet Merkezi (Premium Residency Center) denetiminde yürütülür. Suudi Arabistan, hem kurumsal yatırımcılara özel ticari lisanslar hem de girişimcilere yönelik uzun süreli "Premium İkamet (Altın Vize)" modelleri sunmaktadır.
Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?
➤ Yatırımcı / Şirket Kurucusu Vizesi (MISA Investor License & Business Visa): Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı’ndan (MISA) ticari lisans alarak sıfırdan şirket kuracak, mevcut bir şirkete ortak olacak veya ticari operasyonları yürütecek iş insanlarına sağlanan temel ticari çalışma ve ikamet iznidir.
➤ Girişimci Premium İkamet Vizesi - Kategori 1 (Entrepreneur Premium Residency - Cat 1): Erken aşama start-up'lar kuracak, uluslararası veya yerel fonlardan en az 400.000 SAR başlangıç finansmanı sağlayan ve girişimde en az %20 ortaklığı bulunan girişimciler için uygulanan uzun süreli özel oturum modelidir.
Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?
Hayır. Türk vatandaşları "üçüncü ülke vatandaşı" statüktedir. Türkiye ile Suudi Arabistan arasında özel bir imtiyazlı serbest dolaşım anlaşması bulunmamaktadır; tüm ticari lisans, şirket tescili ve ikamet süreçleri genel Suudi Arabistan yatırım kanunlarına ve MISA düzenlemelerine tabidir.
Yaş şartı var mı?
Evet. Başvuru sahibinin yasal olarak reşit olması, yani en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Üst yaş sınırı bulunmamaktadır.
Dil şartı var mı?
Resmi tescil süreçlerinde, MISA başvurularında ve ticari yazışmalarda uluslararası iş dili olan İngilizce ve Arapça geçerlidir. Başvuru sahiplerinin süreçleri yönetebilecek düzeyde İngilizce bilmesi esastır.
İş Fikrinin Yenilikçi İş Olma Şartı Var mı?
Geleneksel MISA ticari lisanslarında yüksek teknoloji şartı aranmaz; ticaret, hizmet, imalat gibi pek çok sektörde şirket kurulabilir. Ancak Girişimci Premium İkamet (Kategori 1 ve 2) başvurularında iş fikrinin yenilikçi, ölçeklenebilir ve ilgili otoriterler/kuluçka merkezleri tarafından onaylanmış olması şarttır.
Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?
Standart ticari şirket kuruluşlarında doğrudan zorunlu bir akademik diploma aranmaz; ancak regüle edilmiş özel meslek kollarında veya girişimci vizesi değerlendirmelerinde başvuran kişinin mesleki birikimini ve uzmanlığını kanıtlaması beklenir.
İşletme Deneyiminizi Nasıl İspat Edebilirsiniz?
Suudi makamları yerel sigorta kollarını doğrudan dikkate almaz; ticari, yönetsel ve profesyonel geçmişinizi şu resmi belgelerle kanıtlamanızı bekler:
➤ Geçmiş Şirket Evrakları ve Ticaret Sicil Belgeleri: Daha önceki ortaklıklarınızı, şirket sahipliğinizi veya kurucu rollerinizi gösteren resmi apostilli evraklar.
➤ Vergi Levhaları ve Mali Tablolar: Şirketin geçmişteki ticari faaliyetlerini, operasyonel hacmini ve mali durumunu kanıtlayan vergi uyumluluk belgeleri.
➤ İşçi, Yönetici veya Uzman Olarak Geçirilen Süreler (Çalışma Geçmişi): Şirket sahibi olunmasa dahi, başvuru yapılan sektörde veya başka bir işletmede maaşlı çalışan, departman yöneticisi ya da uzman olarak geçirilen süreler; resmi iş sözleşmeleri, antetli kağıda yazılmış çalışma bonservisleri, görev tanımı yazıları ve maaş bordroları ile kanıtlanabilir.
➤ Referans Mektupları ve İş Deneyimi Yazıları: Profesyonel geçmişinizi, üstlendiğiniz sorumlulukları ve yöneticilik rollerinizi detaylandıran resmi belgeler.
Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?
Evet. Sektöre ve vize modeline göre yasal mali alt sınırlar bulunur:
İş Planı Şartı Var mı?
Evet. Kurulacak şirketin pazar analizini, Suudi Arabistan pazarındaki büyüme stratejilerini, finansal projeksiyonlarını ve yerel istihdam yaratma planlarını detaylıca açıklayan kapsamlı bir iş planı (Business Plan) hazırlanması zorunludur.
Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?
İş planının gerçekçiliğini desteklemek amacıyla hedef pazardaki potansiyel iş ortakları, tedarikçi bağlantıları, niyet mektupları (Letters of Intent) veya kuluçka merkezi tavsiye yazıları başvuru dosyasını güçlendirir.
Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?
Evet. Suudi Arabistan’da faaliyette olan mevcut bir şirkete ortak olmak veya şirketi devralmak mümkündür; bu işlemler MISA ve Ticaret Bakanlığı denetiminde yasal ortaklık yapılarına uygun olarak gerçekleştirilir.
İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?
Hayır. Kurulan şirket veya girişimci/yatırımcı statüsü üzerinden alınan oturum ve çalışma izinleri yalnızca kendi ticari faaliyetinizi yönetmenize ve geliştirmenize izin verir;
Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?
Başvurunun onaylanması durumunda MISA lisansları ve buna bağlı çalışma vizeleri genellikle 1 ila 5 yıllık periyotlarla düzenlenir; Premium İkamet (Girişimci) programlarında ise doğrudan 5 yıllık (yenilenebilir) ikturum statüsü sağlanır.
Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?
Evet. Ana başvuru sahibi, yasal şartları, uygun konut ve geçim yeterliliğini sağladığı takdirde eşini ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir.
Aile Birleşim Hakkı Var mı?
Evet. Girişimci Suudi Arabistan'da yasal oturum ve çalışma izni elde ettiğinde, aile bireyleri de aile birleşimi haklarından yararlanarak ülkeye yerleşebilir ve Premium İkamet sahipleri için sağlanan geniş aile sponsorluğu haklarından faydalanabilir.
Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?
Doğrudan standart ticari vizelerde ilk aşamada verilmez; ancak Girişimci Premium İkamet (Kategori 2) gibi yüksek yatırımlı modellerde veya belirli 5 yıllık sürelerin ve istihdam taahhütlerinin başarıyla tamamlanması durumunda kalıcı oturum statüsüne geçiş imkânı doğar.
Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?
Suudi Arabistan vatandaşlığına erişim son derece istisnai ve katı kurallara bağlıdır. Standart iş kurma veya yatırım vizeleri doğrudan otomatik vatandaşlık hakkı vermez; vatandaşlık süreçleri Krallık makamlarının özel takdirine ve uzun yıllar yasal ikamet şartlarına bağlıdır.
0 Yorumlar