Doğu Asya’nın ekonomik ve teknolojik devlerinden biri olan Japonya’da kendi işini kurmak, ticari faaliyet yürütmek veya yenilikçi bir start-up hayata geçirmek isteyen üçüncü ülke vatandaşları (Türk vatandaşları dahil) için süreç, Japonya Adalet Bakanlığı Göç Hizmetleri Ajansı (Immigration Services Agency of Japan) ve Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (METI) denetiminde yürütülür. Japonya, yabancı girişimcilere yönelik geleneksel yönetim vizelerinin yanı sıra özel start-up teşvik programları sunmaktadır.

Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?

➤ İşletme Yöneticisi Vizesi (Business Manager Visa - Keiei Kanri): Japonya'da sıfırdan şirket kuracak, mevcut bir şirkete ortak olacak veya tescilli bir işletmenin genel yönetimini bizzat üstlenecek girişimciler için uygulanan temel ticari ikamet iznidir. 

➤ Start-up Vizesi (Startup Visa / National Strategic Special Zones Permit): METI tarafından yetkilendirilen belediyeler ve ulusal stratejik özel bölgeler (Tokyo, Fukuoka, Kyoto vb.) bünyesinde yenilikçi projeler geliştirecek girişimciler için sağlanan, şirket kuruluş şartlarını tamamlamak üzere verilen 6 ila 12 aylık hızlandırılmış hazırlık ikamet iznidir.

Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?

Hayır. Türk vatandaşları "üçüncü ülke vatandaşı" statüsündedir. Japonya ile Türkiye arasında özel bir serbest dolaşım veya imtiyazlı iş kurma anlaşması bulunmamaktadır; tüm süreçler genel Japon göçmenlik kanunlarına ve şirket tescil prosedürlerine tabidir.

Yaş şartı var mı?

Evet. Başvuru sahibinin yasal olarak reşit olması, yani en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Dil şartı var mı?

İlk vize başvuru aşamasında zorunlu bir Japonca dil sınavı belgesi (JLPT) aranmaz. Ancak resmi kurum tescillerinde, banka hesabı açılışlarında ve ticari operasyonlarda Japonca kullanıldığı için süreçte profesyonel yerel danışmanlık almak ve iş seviyesinde Japonca bilmek ticari sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahiptir.

İş Fikrinin Yenilikçi İş Olma Şartı Var mı?

Geleneksel Business Manager vizesinde yüksek teknoloji şartı aranmaz; karlı ve yasal her türlü ticari faaliyet kabul edilir. Ancak Startup Visa kapsamında özel bölge belediyelerine başvuru yapılıyorsa, iş fikrinin teknolojik yenilik, Ar-Ge odaklılık ve bölge ekonomisine katma değer sağlama kriterlerini karşılaması zorunludur.

Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?

Şirket kurucuları ve özkaynak yatırımcıları için doğrudan zorunlu bir akademik diploma şartı aranmaz. Ancak başvuran kişi şirket kurucusu değil de başka bir yatırımcının şirketinde "yönetici" olarak görev alacaksa, en az 3 yıl işletme yönetimi deneyimi veya ilgili lisans diploması sunması beklenir.

İşletme Deneyiminizi Nasıl İspat Edebilirsiniz?

Japon makamları yerel sigorta kollarını doğrudan dikkate almaz; ticari, yönetsel ve profesyonel geçmişinizi şu resmi belgelerle kanıtlamanızı bekler: 

➤ Geçmiş Şirket Evrakları ve Ticaret Sicil Belgeleri: Daha önceki ortaklıklarınızı, şirket sahipliğinizi veya kurucu rollerinizi gösteren resmi apostilli evraklar. 

➤ Vergi Levhaları ve Mali Tablolar: Şirketin geçmişteki ticari faaliyetlerini, operasyonel hacmini ve ciro akışını kanıtlayan mali dokümanlar. 

➤ İşçi, Yönetici veya Uzman Olarak Geçirilen Süreler (Çalışma Geçmişi): Şirket sahibi olunmasa dahi, başvuru yapılan sektörde veya başka bir işletmede maaşlı çalışan, departman yöneticisi, ar-ge uzmanı veya profesyonel uzman olarak geçirilen süreler; resmi iş sözleşmeleri, antetli kağıda yazılmış çalışma bonservisleri, görev tanımı yazıları ve maaş bordroları ile kanıtlanabilir. 

➤ Referans Mektupları me İş Deneyimi Yazıları: Profesyonel geçmişinizi, üstlendiğiniz sorumlulukları ve yöneticilik rollerinizi detaylandıran resmi belgeler.

Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?

Evet. Business Manager vizesi için temel yasal gereklilikler bulunmaktadır: 

➤ Sermaye Eşiği: Kurulacak şirketin ödenmiş sermayesinin en az 5.000.000 JPY (Japon Yeni) olması veya şirketin en az 2 kadrolu tam zamanlı yerel çalışan (Japon vatandaşı veya daimi ikamet sahibi) istihdam etmesi zorunludur. 

➤ Fiziki Ofis Şartı: Şirketin geçici/sanal adresler dışında, bağımsız ve operasyonel bir fiziki ofis adresine (bağımsız girişli, masa ve iletişim altyapısına sahip) sahip olması şarttır.

İş Planı Şartı Var mı?

Evet. Kurulacak şirketin pazar analizini, hizmet/ürün yapısını, finansal projeksiyonlarını ve Japonya'daki operasyonel sürdürülebilirliğini detaylıca açıklayan kapsamlı bir iş planı (Business Plan) hazırlanması zorunludur.

Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?

İş planının gerçekçiliğini desteklemek amacıyla Japonya'daki potansiyel iş ortakları, tedarikçiler veya müşterilerle yapılan ön anlaşmalar, niyet mektupları (Letters of Intent) başvuru dosyasını belirgin şekilde güçlendirir.

Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?

Evet. Japonya’da faaliyette olan mevcut bir şirketi devralmak veya hisselerine ortak olmak mümkündür; ancak yatırımın yasal eşikleri karşılaması ve şirkette aktif yönetsel rol üstlenilmesi şarttır.

İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?

Hayır. Business Manager vizesi yalnızca kendi kurduğunuz veya yönettiğiniz şirketin ticari faaliyetlerini yürütmenize izin verir; Japonya'da haricen başka bir işverenin yanında doğrudan maaşlı olarak çalışılamaz.

Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?

Başvurunun onaylanması ve Uygunluk Belgesi (Certificate of Eligibility - COE) düzenlenmesiyle birlikte ilk etapta genellikle 1 yıllık (şirketin finansal büyüklüğüne göre istisnai olarak 3 veya 5 yıllık) geçici ikamet izni verilir.

Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?

Evet. Ana başvuru sahibi, yasal şartları, uygun konut koşullarını ve yeterli geçim kaynaklarını sağladığı takdirde eşini ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir (Dependent Visa).

Aile Birleşim Hakkı Var mı?

Evet. Girişimci Japonya'da yasal oturum izni elde ettiğinde, aile bireyleri de aile birleşimi haklarından yararlanarak ülkeye yerleşebilir.

Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?

Doğrudan ilk aşamada verilmez; genel kural olarak Japonya'da yasal ve kesintisiz 10 yıl (bunun en az 5 yılı çalışma/iş yönetimi vizesiyle olmak üzere) ikamet eden girişimciler Daimi İkamet (Permanent Residency - Eijuken) başvuru hakkı kazanır. Ancak yüksek puanlı yatırımcılar veya gelişmiş ölçekli girişimciler için Yüksek Nitelikli Profesyonel (HSP) statüsü üzerinden bu süre 1 ila 3 yıla düşebilmektedir.

Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?

Evet. Japonya'da yasal olarak kesintisiz en az 5 yıl ikamet eden, finansal bağımsızlığını kanıtlayan, Japonca dil yeterliliğine sahip ve kamu düzenine uyum sağlayan kişiler Japon vatandaşlığına (Kika) başvuru hakkı elde edebilir (Japonya çifte vatandaşlığa izin vermemektedir).