Güney Amerika’nın kuzeyinde yer alan, hızla büyüyen ekonomisi, petrol ve enerji sektörü yatırımlarıyla dikkat çeken Guyana’da kendi işini kurmak, ticari faaliyet yürütmek veya şirket ortaklığı yoluyla ikamet etmek isteyen yabancı girişimciler için süreç, Guyana İçişleri Bakanlığı Göçmenlik ve Destek Hizmetleri (Ministry of Home Affairs - Immigration and Support Services) ile Guyana Yatırım Ajansı (Go-Invest) denetiminde yürütülür.

Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?

➤ Yatırımcı / Şirket Kurucusu Vizesi (Business Visa / Investor Permit): Guyana'da sıfırdan şirket tescil ettirecek, yerel bir ticari işletme kuracak veya mevcut bir şirkete ortak olarak ticari faaliyetleri bizzat yönetecek girişimcilere yönelik uygulanan temel ticari vize ve oturum izni modelidir.


Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?

Hayır. Türk vatandaşları "üçüncü ülke vatandaşı" statüsündedir. Guyana ile Türkiye arasında özel bir imtiyazlı serbest dolaşım veya otomatik iş kurma anlaşması bulunmamaktadır; tüm şirket tescili, vergi uyumluluğu ve göçmenlik/çalışma izni süreçleri genel Guyana ulusal kanunlarına tabidir.

Yaş şartı var mı?

Evet. Başvuru sahibinin yasal olarak reşit olması, yani en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Dil şartı var mı?

Resmi tescil süreçlerinde, iş planlarında, vergi kayıtlarında ve tüm resmi yazışmalarda ülkenin resmi dili olan İngilizce kullanılır. İş operasyonlarının yürütülebilmesi ve resmi kurumlarla yürütülecek mülakatlar için iyi düzeyde İngilizce bilmek şarttır.

İş Fikrinin Yenilikçi İş Olma Şartı Var mı?

Geleneksel şirket kuruluşlarında mutlak bir "yüksek teknoloji/startup" şartı aranmaz; ticaret siciline uygun her türlü yasal ticari faaliyet (hizmet, ticaret, imalat, enerji, turizm vb.) kabul edilir. Ancak Go-Invest üzerinden sunulan projelerde ülkeye doğrudan yabancı yatırım ve istihdam getirmesi teşvik edilir.

Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?

Standart şirket kuruluşlarında doğrudan zorunlu bir akademik diploma aranmaz; ancak regüle edilmiş özel meslek kollarında (mühendislik, madencilik, sağlık, finans vb.) mesleki yeterlilik belgelerinin veya ilgili diplomaların sunulması gerekebilir.

İşletme Deneyiminizi Nasıl İspat Edebilirsiniz?

Guyana makamları yerel sigorta kollarını doğrudan dikkate almaz; ticari, yönetsel ve profesyonel geçmişinizi şu resmi belgelerle kanıtlamanızı bekler:

➤ Geçmiş Şirket Evrakları ve Ticaret Sicil Belgeleri: Daha önceki ortaklıklarınızı, şirket sahipliğinizi veya kurucu rollerinizi gösteren resmi apostilli evraklar. 

➤ Vergi Levhaları ve Mali Tablolar: Şirketin geçmişteki ticari faaliyetlerini, operasyonel hacmini ve mali durumunu kanıtlayan vergi uyumluluk belgeleri. 

➤ İşçi, Yönetici veya Uzman Olarak Geçirilen Süreler (Çalışma Geçmişi): Şirket sahibi olunmasa dahi, başvuru yapılan sektörde veya başka bir işletmede maaşlı çalışan, departman yöneticisi ya da uzman olarak geçirilen süreler; resmi iş sözleşmeleri, antetli kağıda yazılmış çalışma bonservisleri, görev tanımı yazıları ve maaş bordroları ile kanıtlanabilir. 

➤ Referans Mektupları ve İş Deneyimi Yazıları: Profesyonel geçmişinizi, üstlendiğiniz sorumlulukları ve yöneticilik rollerinizi detaylandıran resmi belgeler.

Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?

Evet. Guyana'da şirket türüne ve faaliyet alanına göre asgari sermaye gereklilikleri bulunur. Yabancı yatırımcıların kuracağı şirketlerin tescilinde ve oturum/çalışma izni onay süreçlerinde, işin ölçeğini ve operasyonel sürdürülebilirliği destekleyecek yeterli finansal kaynağın banka hesapları aracılığıyla belgelenmesi şarttır.

İş Planı Şartı Var mı?

Evet. Kurulacak şirketin pazar analizini, istihdam yaratma planlarını (yerel personel istihdam taahhütleri dahil), finansal projeksiyonlarını ve Guyana ekonomisine sağlayacağı katkıyı detaylıca açıklayan kapsamlı bir iş planı (Business Plan) hazırlanması gerekebilir.

Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?

İş planının gerçekçiliğini desteklemek amacıyla hedef pazardaki potansiyel müşteri niyet mektupları (Letters of Intent), ticari ortaklık taslakları veya referans mektupları başvuru dosyasını güçlendirir.

Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?

Evet. Guyana’da faaliyette olan mevcut bir şirkete ortak olmak veya şirketi devralmak mümkündür; ancak bu süreçlerin Deeds Registry (Tapu ve Sicil Dairesi) ve Guyana Gelir İdaresi (GRA) kurallarına tam uyumlu yürütülmesi gerekir.

İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?

Hayır. Kendi kurduğunuz şirket veya yatırımcı statüsü üzerinden aldığınız ticari izinler yalnızca kendi şirketinizi yönetmenize ve operasyonları yürütmenize izin verir; Guyana'da başka bir işverenin yanında haricen maaşlı olarak çalışılamaz.

Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?

Başvurunun İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanması durumunda ilk etapta genellikle 1 yıllık (veya projenin niteliğine göre dönemsel) iş ve oturum vizeleri düzenlenir.

Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?

Evet. Ana başvuru sahibi, yasal şartları, uygun konut ve geçim yeterliliğini sağladığı takdirde eşini ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir.

Aile Birleşim Hakkı Var mı?

Evet. Girişimci Guyana'da yasal oturum ve çalışma izni elde ettiğinde, aile bireyleri de aile birleşimi haklarından yararlanarak ülkeye yerleşebilir.

Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?

Doğrudan ilk aşamada verilmez; ancak Guyana'da yasal ve kesintisiz olarak uzun yıllar ticari faaliyet yürüten, vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren girişimciler için kalıcı ikamet statüsü değerlendirmeye alınabilir.

Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?

Evet. Guyana'da yasal olarak kesintisiz ikamet şartlarının tamamlanması, yasal uyum ve vatandaşlık yasalarında öngörülen süre koşullarının (genellikle uzun yıllar yasal ikamet) sağlanması koşuluyla Guyana vatandaşlığına başvuru hakkı elde edilebilir.