Birleşik Krallık’ta (İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda) kendi işini kurmak ve ticari faaliyet yürütmek isteyen üçüncü ülke vatandaşları (Türk vatandaşları dahil) için süreç, İçişleri Bakanlığı (Home Office) gözetiminde yürütülür. İngiltere, eski dönemdeki klasik yatırımcı vizelerini tamamen kaldırarak odak noktasını tamamen yenilikçi ve ölçeklenebilir girişimlere çevirmiştir.

Kaç Çeşit İş Kurma Vizesi Var?

➤ Innovator Founder Visa (Yenilikçi Kurucu Vizesi): Birleşik Krallık'ta yenilikçi, ölçeklenebilir ve piyasada eşi benzeri olmayan özgün bir iş kurmak isteyen girişimciler için geçerli olan ana ve tek girişimcilik vizesidir. (Not: Ankara Anlaşması hakları Brexit sonrasında yeni başvurular için yürürlükten kalkmıştır).

Türk Vatandaşları İçin Özel Bir Durum Var mı?

Hayır. Türk vatandaşları "üçüncü ülke vatandaşı" statüsündedir. Geçmişte var olan Ankara Anlaşması (ECAA) avantajları sona ermiştir; günümüzde Türk girişimciler de diğer tüm ülke vatandaşları gibi standart Innovator Founder kurallarına ve yetkili kurum onay süreçlerine tabidir.

Yaş şartı var mı?

Evet. Başvuru sahibinin en az 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Kanuni bir üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Dil şartı var mı?

Evet. İngiltere'nin kabul ettiği yetkili bir sınav merkezinden (SELT) okuma, yazma, konuşma ve dinleme becerilerinin tamamında en az CEFR B2 seviyesinde İngilizce bilindiğini resmi olarak kanıtlamak zorunludur.

İş Fikrinin Yenilikçi Bir İş Olma Şartı Var mı?

Evet, bu vizenin en temel yapı taşıdır. İş fikrinin şu üç ana kriteri sağlaması ve yetkili bir onay kuruluşu (Endorsing Body) tarafından tescillenmesi şarttır:

Yeni (New): Birleşik Krallık pazarında halihazırda var olan ve ticareti yapılan bir işin kopyası olmamalıdır.

Yenilikçi (Innovative): Piyasada mevcut olanlardan farklı, özgün bir ürün, hizmet veya çözüm sunmalıdır.

Ölçeklenebilir (Scalable): Ulusal ve uluslararası pazarlarda büyüme potansiyeli barındırmalı ve istihdam yaratabilmelidir.

Diploma veya Sertifika Şartı Var mı?

Kanunen doğrudan zorunlu bir üniversite diploması istenmez; ancak girişimcinin iş planını hayata geçirebilecek mesleki yetkinliğe, sektörel bilgiye ve beceriye sahip olduğunu onay kuruluşuna kanıtlaması beklenir.

İşletme Deneyim Şartı Var mı?

Şirket yönetimi, iş geliştirme süreçleri ve günlük operasyonların yürütülmesinde girişimcinin bizzat ve aktif olarak rol alması zorunludur. Başvuruda sunulan vergi levhaları, geçmiş şirket ortaklıkları, ticaret sicil kayıtları veya profesyonel referans mektupları adayın ticari altyapısını kanıtlayan temel unsurlardır.

Sermaye Şartı ve Limiti Var mı?

Kanunda sabit ve katı bir alt yatırım sermayesi limiti (örneğin eski 50.000 GBP şartı) artık bulunmamaktadır. Ancak iş planını gerçekleştirebilecek düzeyde yeterli finansal kaynağın ve bütçenin işletmeye aktarılacağının kanıtlanması gerekir. Ayrıca başvuran kişinin Birleşik Krallık’ta devlet yardımı almadan geçinebileceğini gösteren kişisel geçim fonuna (en az 2.8 gün süreyle bankada tutulan 1.270 GBP) sahip olması şarttır.

İş Planı Şartı Var mı?

Evet. Pazar analizini, müşteri hedeflerini, gelir modellerini ve büyüme stratejilerini içeren kusursuz bir iş planı (Business Plan) hazırlanması ve bunun resmi onay kuruluşu tarafından kabul edilmesi zorunludur.

Müşteri Bulma ve Referans Gösterme Şartı Var mı?

İngiltere pazarındaki potansiyel talebi, müşteri eğilimlerini veya ön niyet mektuplarını iş planına dahil etmek onay sürecinde büyük bir avantaj sağlar.

Mevcut Bir İş Yeri Satın Alınabilir mi, veya Ortak Olunabilir mi?

Innovator Founder vizesi genel olarak sıfırdan kurulan yenilikçi girişimleri hedefler. Tamamen hazır veya halihazırda uzun süredir geleneksel ticaret yapan bir şirketi devralmak tek başına bu vizeye uygunluk sağlamaz; ancak mevcut bir yapının içinde köklü ve yenilikçi bir dönüşüm/ölçeklendirme yapılacaksa onay kuruluşunun özel incelemesine tabi tutulur.

İş Kurduktan Sonra Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışma İzni Veriyor mu?

Hayır. Bu vize sahibine yalnızca kendi onaylanmış girişiminde günlük yönetim ve geliştirme faaliyetlerinde bulunma hakkı tanır; başka bir şirkette maaşlı olarak çalışmaya izin verilmez.

Başvuru Kabul Edilince İlk Kaç Yıllık Vize Veriliyor?

Onay belgesi (Endorsement) alındıktan ve vize onaylandıktan sonra ilk etapta 3 yıllık geçici ikamet izni verilir. Süreç boyunca onay kuruluşuyla 12. ve 24. aylarda düzenli ilerleme toplantıları (contact point meetings) yapılması zorunludur.

Aile ile Başvuru Hakkı Var mı?

Evet. Ana başvuru sahibi, şartları sağladığı takdirde eşini ve 18 yaş altındaki çocuklarını aile birleşimi kapsamında başvuruya dahil edebilir.

Aile Birleşim Hakkı Var mı?

Evet. Girişimci İngiltere'de yasal oturum izni aldığında, aile bireyleri de aynı haklarla ülkede yaşama ve çalışma izni elde eder.

Süresiz Oturum Hakkı Veriyor mu?

Evet. Birleşik Krallık'ta kesintisiz 3 yıl geçirildikten sonra, işletmenin belirlenen başarı kriterlerinden (örneğin belirli bir istihdam yaratma, ciro eşiklerini aşma veya Ar-Ge faaliyetleri) en az ikisini gerçekleştirdiği kanıtlandığında kalıcı oturum iznine (ILR - Indefinite Leave to Remain) başvuru hakkı kazanılır.

Vatandaşlık Başvuru Hakkı Veriyor mu?

Evet. Kalıcı oturum (ILR) statüsüne ulaşıldıktan sonra, yasal bekleme sürelerinin tamamlanması ve uyum/dil şartlarının sağlanması koşuluyla İngiltere vatandaşlığına (British Citizenship) başvuru yapılabilir.